Şema Terapi

Ekoller

Yardımcı Olmamızı İster Misiniz?

Şema Terapi, Dr. Jeffrey Young tarafından, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Psikodinamik Yaklaşım unsurlarını birleştirerek, kronik ve dirençli psikolojik sorunlar ile kişilik bozuklukları için geliştirilmiş bütünleştirici bir yaklaşımdır. Şema Terapi, sorunların yüzeydeki semptomlarına değil, çocukluk ve ergenlik döneminde yaşanan olumsuz deneyimler sonucu ortaya çıkan Erken Dönem Uyumsuz Şemalarına odaklanır.

Şema Nedir ve Terapi Nasıl Çalışır?

Şemalar, kişinin kendisi, başkaları ve dünya hakkındaki derin, kalıcı ve koşulsuz doğru kabul ettiği inanç kalıplarıdır (Örn: “Ben kusurluyum,” “İnsanlara güvenilmez,” “Hep terk edileceğim”). Bu şemalar, kişinin yaşam boyu aynı sağlıksız döngüleri tekrar etmesine neden olur.

Şemaların Tanımlanması: Terapinin ilk aşamasında, danışanın yaşamını yöneten 18 temel uyumsuz şemadan hangilerinin aktif olduğu tespit edilir (Örn: Terk Edilme Şeması, Kusurluluk/Utanç Şeması).

Şema Modları: Danışanın stres altında veya zor durumlarda sergilediği duygusal tepkiler ve başa çıkma davranışları (Örn: Kaçınma, Aşırı Telafi Etme, Teslim Olma) olan Şema Modları tanımlanır.

Duygusal Düzeltme: Terapist, danışanın çocukluktaki temel duygusal ihtiyaçlarını karşılanmamış hissettiği anları yeniden canlandırır ve terapötik ilişki aracılığıyla bu ihtiyaçları karşılayarak (Sınırlı Yeniden Ebeveynlik), duygusal bir düzeltme deneyimi sunar.

Uyumlu Başa Çıkma: Danışanın eski, yıkıcı şema modlarını bırakarak, duygusal ihtiyaçlarını sağlıklı ve yetişkin bir yolla karşılamayı öğrenmesi sağlanır.

Şema Terapi Hangi Durumlarda Etkilidir?

Şema Terapi, özellikle BDT veya diğer kısa süreli terapilerin yetersiz kaldığı, kökleri derin sorunlarda üstün etkinlik gösterir:

Kronikleşmiş İlişki Sorunları: Sürekli partner seçimi hataları, ilişkilerde tekrar eden terk edilme veya aldatılma döngüleri.

Kişilik Bozuklukları: Özellikle Borderline (Sınırda) Kişilik Bozukluğu, Narsisistik Kişilik Bozukluğu.

Kronik ve Dirençli Depresyon/Anksiyete: Yüzeydeki semptomların sürekli geri gelmesi.

Düşük Öz-değer ve Kusurluluk Hissi: Başarılara rağmen sürekli yetersiz ve kusurlu hissetme.

Yeme Bozuklukları ve Bağımlılıklar (Altta yatan duygusal boşluğu doldurma ihtiyacı).

ÖzCe’de Şema Terapi Farkı

ÖzCe’de Şema Terapi, sadece bilişsel bir teknik olmaktan öte, deneyimsel ve duygu odaklı çalışmaya büyük önem verir. Sanat, imgeleme, sandalye teknikleri ve duygu odaklı yaklaşımlar entegre edilerek, danışanın duygusal ihtiyaçları derinlemesine ele alınır. Amacımız, sadece düşüncelerinizi değiştirmek değil, içinizdeki incinmiş çocuğu iyileştirmektir.

Merak Ettikleriniz

(01) Şema Terapi kimler için idealdir?

Şema Terapi, özellikle uzun süredir terapi alan ancak sorunları (özellikle ilişki ve öz-değer sorunları) sürekli tekrarlayan veya kişilik bozukluğu tanısı olan bireyler için idealdir. Bu terapi, sorunun nedenini çocukluk döneminde aradığı için, derinlemesine ve kalıcı değişim arayanlar için uygundur.

(02) Şema Terapi ve BDT arasındaki fark nedir?

BDT, mevcut düşünce ve davranışlara odaklanırken, Şema Terapi, bu düşünce ve davranışların arkasındaki derin, kök inançlara (şemalara) odaklanır. Şema Terapi, BDT'den daha uzun sürebilir ancak daha fazla duygusal ve deneyimsel çalışmayı içerir.

(03) Sınırlı Yeniden Ebeveynlik ne anlama gelir?

Bu, Şema Terapinin kritik bir unsurudur. Terapist, danışanın çocuklukta ebeveynleri tarafından karşılanmamış temel duygusal ihtiyaçlarını (örneğin güvenlik, kabul, onay) terapi odasında, sağlıklı sınırlar içinde karşılayarak bir tür düzeltici duygusal deneyim sunar. Bu, danışanın şemalarının duygusal yükünü azaltmaya yardımcı olur.

(04) Terapi ne kadar sürer?

Şema Terapi, sorunların köklerine indiği için genellikle uzun soluklu bir süreçtir. Şemanın derinliğine ve sayısına bağlı olarak 1-3 yıl veya daha fazla sürebilir. Ancak ilk birkaç ay içinde danışanın kendisi ve ilişkileri hakkındaki farkındalığı önemli ölçüde artar.