Yas – Kayıp Süreci - Bakırköy Psikolog | Oyun Terapisi & EMDR

Yas, sevilen birinin kaybına verilen doğal, derin ve benzersiz bir tepkidir. Kaybın ardından yaşanan bu süreç, sadece üzüntüden ibaret olmayıp; öfke, suçluluk, çaresizlik, şok ve fiziksel semptomlar gibi geniş bir duygusal yelpazeyi kapsar. Yas, kaybın gerçekliğini kabul etme ve değişen yaşama uyum sağlama sürecidir. Ancak bazı durumlarda bu süreç “Karmaşık Yas” haline gelebilir ve kişinin günlük işlevselliğini yıllarca felç edebilir.

ÖzCe Psikolojik Danışmanlık Merkezi olarak, yası “üstesinden gelinmesi gereken bir hastalık” olarak değil, “eşlik edilmesi gereken bir süreç” olarak görüyoruz. Amacımız, danışanlarımızın acılarına şefkatle yaklaşmalarını sağlamak, kaybın yarattığı boşluğa rağmen hayatı yeniden anlamlandırmalarına rehberlik etmek ve merhumla olan bağlarını sağlıklı bir şekilde sürdürme yollarını bulmalarına destek olmaktır.

Terapi Süreci

Yas danışmanlığında, bireyin yas görevlerini tamamlamasına ve hayata yeniden entegre olmasına odaklanan bütüncül bir yaklaşım izlenir:

Duygusal İfadeye Alan Açmak: Danışanın, yas sürecinde sıklıkla bastırılan öfke, suçluluk ve pişmanlık gibi zor duygularını güvenli bir ortamda ifade etmesi sağlanır.

İki Yönlü Yas Modeli: Terapi, kaybı kabullenmeye odaklanma (kayba yönelik) ile hayatı yeniden inşa etmeye odaklanma (restorasyona yönelik) arasında sağlıklı bir salınım yaratmayı hedefler.

Karmaşık Yas Terapisi: Kaybın neden olduğu Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) bileşenleri varsa, EMDR gibi travma odaklı teknikler kullanılarak olayın şok edici yükü azaltılır.

Sürekli Bağ Modeli: Merhumla olan ilişkinin tamamen kesilmesi yerine, bu ilişkinin artık fiziksel olmayan, ancak kişinin hayatına anlam katmaya devam eden sağlıklı bir içsel bağa dönüştürülmesine rehberlik edilir.

Kimler Yas Danışmanlığı Desteğinden Faydalanmalı?

Aşağıdaki belirtiler kaybın üzerinden uzun bir süre (genellikle 6 aydan fazla) geçmesine rağmen şiddetli bir şekilde devam ediyorsa, danışmanlık almanız faydalı olabilir:

Sürekli Meşguliyet: Kaybedilen kişiyle ilgili düşüncelerin veya anıların günün büyük bir kısmını işgal etmesi.

Şok ve İnkar: Kaybın gerçekliğini kabul etmekte ısrarlı ve yoğun bir zorluk yaşama.

Aşırı Kaçınma: Kaybı hatırlatan yerlerden, nesnelerden veya aktivitelerden tamamen kaçınma.

Aşırı Özlem: Kaybedilen kişiye karşı yoğun ve felç edici bir özlem duygusu.

Anlam Kaybı: Hayatın anlamsızlaştığını hissetme, geleceğe dair umutsuzluk.

Suçluluk ve Öfke: Kayıptan ötürü kendini aşırı suçlama veya kaybedilen kişiye, doktora, Tanrı'ya veya kendine yoğun bir öfke duyma.

İşlev Kaybı: Yeme, uyku ve iş performansında kalıcı ve ciddi düşüş.

Tedavinin Temel Kazanımları

Yas Danışmanlığının başarıyla tamamlanmasıyla elde edeceğiniz temel faydalar şunlardır:

Kaybı Kabul: Kaybın gerçekliğini duygusal düzeyde kabul edebilme.

Duygusal İşleme: Acıyı bastırmak yerine, yaşanması gereken duyguları sağlıklı bir şekilde işleme.

Hayata Yeniden Adaptasyon: Kaybın yarattığı pratik değişikliklere (rol değişimi, yalnız kalma) uyum sağlama.

İçsel Bağın Korunması: Merhumu sağlıklı anılarla hatırlayabilme ve onun mirasını hayatta sürdürebilme.

İşlevselliğin Geri Kazanılması: Uyku, yeme ve sosyal aktivitelere geri dönerek yaşam kalitesinin yükselmesi.

ÖzCe Farkı: Şefkatli Eşlik

ÖzCe Psikolojik Danışmanlık Merkezi olarak yas sürecinde, danışanlarımızın zaman baskısı altında hissetmemelerini sağlayarak şefkatli ve bireysel bir süreç sunarız:

“Yas, sevginin ödediği bedeldir. Biz, bu bedeli öderken yalnız kalmamanız için yanınızdayız.”

Yargılamadan Uzak Ortam: Yasın her bireyde farklı ilerlediği ve yas tutmanın "doğru" veya "yanlış" bir yolu olmadığı ilkesiyle hareket edilir.

Travma ve Yas Entegrasyonu: Kaybın aniden, şiddetli veya travmatik bir şekilde gerçekleştiği durumlarda, travma protokolleri ile yas süreci birleştirilir.

İhtiyaç Odaklı Yaklaşım: Danışanın sadece duygusal değil, aynı zamanda pratik ihtiyaçları (çocuklara durumu açıklama, sosyal destek ağı oluşturma) konusunda da rehberlik edilir.

Merak Ettikleriniz

(01) Yas danışmanlığı ne kadar sürer?

Yas danışmanlığının süresi kişinin kaybı, kaybın şekli ve destek alma süresine bağlı olarak değişir. Basit yas süreçleri için 6-12 seans yeterli olabilirken, Karmaşık Yas durumları ve travmatik kayıplar daha uzun süreli ve derinlemesine bir çalışma gerektirir.

(02) Yasın belli aşamaları var mıdır?

Evet, Kübler-Ross'un beş aşamalı modeli (İnkar, Öfke, Pazarlık, Depresyon ve Kabul) popüler olsa da, yasın bu aşamalarda doğrusal ilerlemesi beklenmez. Güncel yaklaşımlar, yasın dalgalı ilerlediğini ve kişinin bu duygular arasında gidip geldiğini kabul eder.

(03) Kaybın üzerinden yıllar geçti, hala terapi alabilir miyim?

Kesinlikle. Eğer geçmişteki bir kayıp hala bugünkü yaşam kalitenizi, ilişkilerinizi veya duygusal durumunuzu etkiliyorsa, bu durum karmaşık yasın bir göstergesi olabilir. Kaybın üzerinden geçen süre ne olursa olsun, iyileşme her zaman mümkündür.

(04) Yas sürecinde antidepresan kullanmalı mıyım?

Yas sürecinde yoğun üzüntü ve depresif belirtiler normaldir. Ancak, eğer bu durum günlük işlevselliğinizi felç ediyor ve 6 aydan uzun sürüyorsa, bir psikiyatristle görüşülmelidir. Psikologlar olarak biz, terapi ile beraber ilaç kullanımı konusunda psikiyatristlerle işbirliği yapılmasını öneririz.